7 Mẹo cải thiện trình trạng táo bón sau sinh

Táo bón sau sinh là nỗi ám ảnh của không ít bà mẹ bởi những phiền toái và hậu quả mà nó gây ra. Táo bón kéo dài còn ảnh hưởng đến sức khỏe cho cả mẹ và bé.

Tuy nhiên, các mẹ cũng đừng quá lo lắng vì có rất nhiều cách đơn giản để khắc phục tình trạng này. Cùng tham khảo ngay trong bài viết dưới đây.

táo bón sau sinh
táo bón sau sinh

Nhìn chung, táo bón sau sinh nếu ở thể nhẹ thường không gây nguy hiểm. Tuy nhiên không nên vì thế mà chủ quan.

Theo khuyến cáo tốt nhất các bà mẹ sau sinh nên chủ động điều trị sớm và đúng cách.

Trong trường hợp bị đau bụng cùng với bị táo bón và tiêu chảy xen kẽ nhau thì đó có thể là triệu chứng của một căn bệnh khác.

Táo bón khiến cho một lượng phân bị ứ đọng lâu ngày trong ruột gây nên tình trạng đầy bụng, chướng bụng, buồn nôn… Lâu ngày còn khiến cơ thể trẻ mệt mỏi, khó chịu bực bội.

Ngoài ra, tình trạng táo bón ở phụ nữ sau sinh và sự căng thẳng khi đi đại tiện có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm bệnh trĩ. Búi trĩ có thể co lại nhanh chóng hoặc tồn tại nhiều tháng sau sinh.

Có thể nói rằng, táo bón sau sinh là tình trạng thường xảy ra, người bệnh không nên quá lo lắng.

Nên lưu ý rằng, cho dù tình trạng táo bón sau sinh không nghiêm trọng, cũng đừng ngại hỏi ý kiến chuyên gia chăm sóc sức khỏe hoặc bác sỹ, nếu nó vẫn tồn tại một cách dai dẳng.

táo bón sau sinh có nguy hiểm không
táo bón sau sinh có nguy hiểm không

Nguyên nhân gây táo bón sau sinh

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón sau sinh, trong đó điển hình nhất là:

Quá trình mang thai gây chèn ép vào đại tràng, làm giảm nhu động ruột gây ra táo bón. Tình trạng táo bón này tiếp tục kéo dài nhiều tháng sau sinh.

Sau sinh, sản phụ thường mất nhiều máu, mất nước do sản dịch. Đây cùng chính là nguyên nhân làm đại tràng không được nuôi dưỡng tốt. Vì vậy dễ gây táo bón cho các sản phụ.

Phụ nữ mang thai, sau sinh thường uống bổ sung một số vitamin và vi chất như canxi, sắt, sữa dành cho bà bầu… Các thành phần này gây tác dụng phụ khiến rất nhiều mẹ gặp phải chứng táo bón.

Khi nuôi con bằng sữa mẹ, cần một lượng nước đáng kể để tạo sữa cho con bú. Tuy nhiên nhiều bà mẹ không chú trọng bổ sung bù lại lượng nước này khiến cơ thể thiếu nước và gây ra đến táo bón.

Sau khi sinh, sản phụ thường hạn chế đi lại, nằm nghỉ trên giường nhiều nên nhu động ruột yếu đi, phân lưu lại ruột lâu, bị ruột tái hấp thu nước nhiều nên phân khô, cứng lại nên gây táo bón.

Phụ nữ sau sinh thường bị đau khi đi đại tiện (có thể do mổ đẻ hoặc vết khâu tầng sinh môn chưa lành). Việc đi đại tiện khó khăn, tâm lý ngại đi, rồi nhịn đi đại tiện dẫn đến táo bón sau sinh mổ.

Chế độ ăn giàu dinh dưỡng chủ yếu là nhiều chất đạm, ăn ít chất xơ khiến không ít bà mẹ sau sinh bị táo bón.

Trong thời gian mang thai, âm huyết tập trung để nuôi dưỡng thai nên đại tràng ít được “nuôi dưỡng” nên gây khô, táo bón sau sinh.

Đồng thời, phụ nữ sau sinh thường mất huyết, mất sản dịch nên cơ thể hư hao, máu chưa kịp xuống nuôi đại tràng nên rất dễ dàng bị táo bón.

Phụ nữ trước khi sinh hoặc khi chưa mang thai mà thường xuyên bị táo bón thì nguy cơ bị táo bón sau sinh sẽ tăng lên rõ rệt, gây đau đớn khi đại tiện và cũng dễ rách hậu môn hay trĩ, rồi sa tử cung, sa trực tràng hơn những sản phụ bình thường.

Phòng ngừa táo bón sau sinh

Vì đang trong giai đoạn cho con bú nên người phụ nữ cần suy xét để sử dụng các giải pháp phòng ngừa táo bón phù hợp mà không ảnh hưởng đến nguồn sữa cho con.

Phụ nữ sau sinh có thể yên tâm phòng ngừa táo bón theo các cách sau:

Chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung chất xơ thực vật

Sau khi sinh các bà mẹ cần đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống để phục hồi sức khỏe cũng như đủ sữa cho con bú.

Ngoài các thực phẩm giàu đạm, các mẹ đừng quên bổ sung các thực phẩm chứa hàm lượng chất xơ cao.

Chất xơ là phần không thể tiêu hóa và thường bị xem là thành phần không có giá trị dinh dưỡng. Nhưng nó lại có vai trò vô cùng quan trọng trong việc cải thiện táo bón sau sinh. 

Chất xơ khi ở trong ruột sẽ hút nước và trương nở, tạo khối phân, giúp thải khối phân ra ngoài cơ thể.

Bên cạnh đó nó cũng giúp kích thích sự phát triển của các vi khuẩn có ích cho hệ tiêu hóa. Các vi khuẩn này sẽ kích thích nhu động ruột tiết ra acid lactic kéo nước vào trong ruột làm mềm phân.

Nếu bổ sung chất xơ hàng ngày sẽ giúp các bà mẹ đi ngoài dễ dàng, hạn chế việc phải gắng sức rặn.

Chất xơ có nhiều trong các loại rau xanh, đậu và ngũ cốc nguyên cám. Một số loại rau xanh chứa chất xơ cao phải kể đến như súp lơ, rau đay, mùng tơi, cà rốt…

Ngoài rau xanh, các loại quả tươi như táo ,lê, bơ, đu đủ…cũng rất tốt cho phụ nữ bị táo bón sau sinh. Để tăng hiệu quả giảm táo bón nên chế biến các món ăn thành dạng lỏng, chia làm nhiều bữa nhỏ để tránh việc đầy bụng, khó tiêu.

Đặc biệt hạn chế các đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn cay nóng hay các đồ uống chứa chất kích thích như cà phê, nước trà đặc…

Uống đủ nước mỗi ngày

Vì chất xơ cần nước để trương nở và làm mềm phân nên nếu lượng nước không được hấp thu đủ, phân sẽ thiếu nước và sẽ trở nên rất khô cứng. Vì vậy song song với việc bổ sung chất xơ là bổ sung chất lỏng.

Nếu không được cung cấp đủ, phân sẽ thiếu nước và sẽ trở nên khô cứng.

Mỗi ngày, phụ nữ sau sinh nên uống đủ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày. Nước có thể bổ sung ở nhiều dạng khác nhau như: nước đun sôi để nguội, nước trái cây, sữa, nước canh.

Hạn chế ăn đồ nóng, khó tiêu

Mẹ sau sinh bị táo bón nên tránh ăn các loại thực phẩm khó tiêu như đồ chiên rán, đồ ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh,…

Đồng thời, nên hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, cà phê, chè đặc,… vì chúng có thể khiến tình trạng táo bón càng trầm trọng hơn.

Tập luyện, vận động nhẹ nhàng

Sau sinh, mẹ không nên kiêng khem, ở cữ quá kỹ.

Nếu thấy cơ thể đã phục hồi, mẹ không nên mãi nằm một chỗ mà nên đi lại, tập luyện thể dục nhẹ nhàng để vừa giúp nâng cao sức khỏe, vừa giúp hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn, từ đó các chất trong ruột cũng di chuyển dễ dàng hơn.

Tuy nhiên mẹ nên tránh vận động mạnh ngay sau bữa ăn nhé. Đối với mẹ sinh mổ thì thời gian phục hồi lâu hơn mẹ sinh thường, vì vậy mẹ hãy đợi cho sức khỏe ổn định rồi hãy luyện tập để không bị mất sức.

Thay đổi thói quen đi vệ sinh

Việc đi tiêu tưởng chừng như đơn giản nhưng nếu không đúng cách, mẹ có thể làm tình trạng táo bón ở phụ nữ sau sinh trở nên tồi tệ hơn rất nhiều.

Vì thế, đừng quên một số nguyên tắc sau:

  • Đi vệ sinh đúng giờ mỗi ngày.
  • Tuyệt đối không được nhịn đại tiện.
  • Bỏ thói quen ngồi lâu trong nhà vệ sinh vì ngồi lâu sẽ gây áp lực lớn lên các tĩnh mạch, khiến mẹ dễ bị trĩ và táo bón.
  • Ngồi đúng tư thế: Tư thế tốt nhất để đi đại tiện là ngồi xổm. Hiện nay đa phần các gia đình đều sử dụng các bệ ngồi bệt. Để cải thiện tư thế các mẹ có thể để thêm một chiếc ghế tầm nhỏ dưới chân sẽ cải thiện được đáng kể tư thế ngồi.

Giữ tinh thần thoải mái

Trong chăm sóc sức khỏe, yếu tố tâm lý luôn luôn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì, đẩy lùi bệnh tật.

Có thể mẹ không biết nhưng stress, căng thẳng và lo lắng quá mức có thể gây nên táo bón và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Vì vậy, mẹ nên dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn cho bản thân như nghe nhạc, xem phim, đi spa,… để tâm trạng thật thoải mái.

Nếu bị quá tải trong việc chăm sóc bé hay công việc nhà,… hãy nhờ sự giúp đỡ từ chồng hoặc người thân.

Ngâm mình trong nước ấm

Bên cạnh khả năng làm dịu và giảm đau sau sinh, tắm nước ấm có thể là một giải pháp thay thế tốt để điều trị táo bón.

Cố gắng không ngâm quá lâu, tối đa là 10 phút. Nước ấm được biết là giúp cải thiện lưu thông máu và giảm táo bón do bệnh trĩ.

Cẩn trọng trong việc dùng thuốc điều trị táo bón sau sinh

Với táo bón, không phải là uống một cái là có thể hết ngay được. Thuốc không phải thần dược. Vẫn cần có thời gian để điều tiết cơ thể. 

Đối với phụ nữ đang cho con bú, mẹ cần hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc.

Bởi thuốc sẽ bài tiết qua sữa mẹ. Khi trẻ bú phải nguồn sữa vẫn chưa đào thải hết lượng thuốc ra ngoài, bé vô tình trở thành người dùng thuốc bị động, gây nên những ảnh hưởng không tốt.

Tuy nhiên, trường hợp mẹ bị táo bón quá nặng mà không chữa được bằng những phương pháp điều trị không dùng thuốc thì khi đó mẹ cần đi khám để có được sự tư vấn hợp lý nhất của bác sĩ về việc sử dụng thuốc.

Ngoài ra, có một lời khuyên nữa dành cho các mẹ bị táo bón sau sinh. Đó là không nên sử dụng phương pháp thụt tháo để chữa táo bón. Bởi việc thụt tháo sẽ tác động vào hậu môn gây nên những tổn thương đau đớn.

Đặc biệt, việc dùng thuốc thụt lâu ngày sẽ làm giãn cơ trơn hậu môn gây mất phản xạ mót rặn.

Cách xoa bụng đơn giản tại nhà giúp mẹ sau sinh chữa táo bón

Massage bụng giúp tăng cường nhu động đường ruột, giúp quá trình bài tiết chất thải trong ruột dễ dàng hơn.

Mẹ hãy tham khảo 2 cách xoa bụng đơn giản dưới đây để trị táo bón, tuy nhiên không thực hiện khi mới ăn xong hoặc lúc đang mệt mỏi nhé.

Cách 1:

  • Một tay chống eo
  • Tay còn lại bắt đầu từ vùng rốn xoa ly tâm ra chung quanh nhiều vòng
  • Xoa xuống phía dưới trái, qua bụng dưới, bụng phải rồi trở về vùng dạ dày
  • Lặp lại liên tục nhiều lần, sau đó đổi tay và thực hiện tương tự

Cách 2:

  • Mẹ nằm ngửa, tĩnh tâm, thả lỏng các cơ
  • Dùng cả 2 bàn tay đặt chồng lên nhau, sau đó xoa bụng theo chiều kim đồng hồ với lực ép vừa phải
  • Thực hiện liên tục khoảng 50 vòng

Khắc phục táo bón sau sinh có thể sử dụng thuốc.

Song, mẹ nhớ đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và nghe tư vấn từ bác sĩ xem thuốc đó có làm ảnh hưởng đến sữa mẹ không, có làm mất sữa hay không.

Ngoài ra, hãy giữ cuộc sống khoa học, sinh hoạt vận động đầy đủ và bổ sung các chất dinh dưỡng hàng ngày để cơ thể khỏe mạnh nhé.